Eğitim Öğretim Bilgi arşivi
Sosyal bilgiler Ders notları
TÜRKİYE’NİN İKLİMİ
7 Mar
Yurdumuz kuzey yarım küredeki ılıman iklim kuşağındadır. genelde dört mevsim vardır. Ancak denizlerin ve dağların etkisiyle iklim her yörede aynı geçmez.
Türkiye’de başlıca üç iklim tipi görülür:
1-AKDENİZ İKLİMİ : Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve bol yağışlıdır. en çok yağış kış mevsiminde görülür. Doğal bitki örtüsü makiler ve çam ormanlarıdır. Makiler her mevsim yeşil kalan bodur bitkileridir. Keçiboynuzu, mersin, böğürtlen, delice, bodur meşe, defne, bodur ardıç… gibi çeşitleri vardır. Yurdumuzun Güney Marmara, Kıyı Ege ve Akdeniz bölgelerinde bu iklim hüküm sürer.
2-KARADENİZ İKLİMİ : Her mevsimi yağışlı ılıman bir iklimdir. yazları serin, kışları ılık geçer. en çok yağmurlar sonbaharda yağar. More >
ILIMAN İKLİMLER
7 Mar
Yıllık ortalama sıcaklık değerleri soğuk iklimlere göre daha yüksek sıcak iklimlere göre daha düşüktür. Orta kuşakta görülen bu iklimlerde mevsimler daha belirgin olarak görülür.Bunlar;
Okyanusal İklim * Batı Avrupa ve Kuzey Amerika kıtasının batı kıyılarında görülür. * Her mevsim yağışlı geçer * Yazlar serin,kışlar ılık geçer * Doğal bitki örtüsü ormandır.
Karasal İklim * Orta kuşakta karaların denizden uzak kesimlerinde ve kıtaların doğu kıyılarında görülür. * Yıllık sıcaklık farklılıkları oldukça fazladır Bitki örtüsü bozkırdır. * Karasal iklimin görüldüğü alanlarda küçükbaş hayvancılık yapılır. Koyun en çok yetiştirilen küçükbaş hayvandır.
Akdeniz İklimi * Akdenize kıyısı olan ülkelerle Avusturalya,Güney Afrika da görülür. * Yazlar sıcak ve More >
SOĞUK İKLİMLER
7 Mar
Kutuplara yakın bölgelerde görülen ve sıcaklık ortalamasının düşük olduğu iklimlerdir.
Kutup İklimi * Güneş ışınlarının eğik açıyla gelmesinden dolayı sıcaklık ortalaması yıl boyunca 0 derecenin altındadır. Yıllık yağış miktarı az olup yağışlar kar şeklindedir.
Kutup Altı (Tundra) İklimi * Ilıman kuşak ile soğuk kuşak arasında 60 derece paralelleri çevresinde görülür. Kanadanın kuzeyi ve Sibirya da görülür. Yaz mevsiminde sıcaklık 0 derecenin üzerine çıkınca donmuş toprak çözülür ve bataklıklar oluşur.Buna Tundra denir.
SICAK İKLİMLER
7 Mar
Ekvatoral İklim: *Ekvator çevresinde görülür. Sıcaklık ve yağış ortalaması fazladır. *Güneş ışınlarının sürekli dik ve dike yakın açıyla gelmesinden dolayı mevsimler belirgin olarak görülmez. *Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık değişimi azdır. *Doğal bitki örtüsü geniş yapraklı ve uzun boylu ağaçların oluşturduğu yağmur ormanlarıdır. *Kahve, kakao, kauçuk, ananas, şeker kamışı, soya fasulyesi, turunçgiller, Hindistan cevizi, mısır ve pirinç yetiştirilir
Tropikal İklim (Savan) *Ekvatorun kuzeyinde ve güneyinde iki kuşak halinde uzanır. *Yaz mevsimi sıcak ve yağışlı geçerken kışlar kurak geçer *Sıcaklık ortalaması 20 C’nin altına düşmez *Doğal bitki örtüsü yüksek boylu ot topluluklarından oluşan savan’dır.
Muson İklimi * Asya kıtasının güney ve doğusunda Pakistan, More >
İKLİMLER VE İNSANLAR
7 Mar
İklimin insan ve doğal çevreye etkisi
İklim: Belli bir yerde, sıcaklık, nem, yağış, basınç, rüzgâr ve bulutluluk gibi hava olaylarının mevsimlik, yıllık gidişlerinin uzun yıllar boyunca gösterdikleri ortalama duruma denir. Bu ortalama durum uzun yıllar içinde çok büyük değişikliğe uğramaz.
Sıcaklık, rüzgâr ve yağış gibi hava olaylarının bir yerde gösterdiği kısa süreli değişime de hava durumu denir.
Yeryüzünde sıcaklık, nem, yağış, basınç ve rüzgar gibi iklim elemanlarının farklılık göstermesi farklı iklim tiplerinin görülmesine yol açmıştır. Yeryüzündeki iklimleri sıcaklık yönüyle
* Sıcak İklimler * Soğuk İklimler * Ilıman İklimler olarak gruplandırabiliriz. Şimdi bunları sırası ile inceleyelim.
TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ÇEVRE KÜLTÜRLERLE MÜNASEBETLERİ
7 Mar
1)- Türklerin Çin Kültürüne Katkıları: a)- Askerlik alanında b)- Devlet Teşkilatında c)- At kültüründe(Atı evcilleştirmede) d)- Gök Tanrı inancıyla… Çinlileri etkilemişlerdir.
2)- Çinlilerin Türkleri Etkilediği Alanlar: a)- Tarım ve yerleşik kültür b)- Felsefe( Taoizm, Konfiçyüs ve Budizm) c)- Giyim … konularında Çinliler Türkleri etkilemişlerdir.
3)- Türklerin Moğol Kültürüne Katkıları: Askerlik alanında, Devlet teşkilatında , Dil ve Alfabede (Uygurca ve Uygur Alfabesini kullandılar.), Kımız yapmayı öğrettiler, Türk Töresi ve geleneklerinden, Göktanrı dininden…. etkilendiler.
1. Türk-Çin Münasebetleri A- Çin’e Karşı Türk Politikası : 1- Savaş Sorunu : Hun , Göktürk ve Uygurlar döneminde Çin’e sayısız saldırı düzenlenmiştir. Bunun temel sebebi Orta Asya’nın zor yaşam koşulları More >
BİLİM VE SANAT
7 Mar
* Türkler 1 yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayarak, 12 hayvanlı Türk Takvimini oluşturmuşlardır. (Türklerin gök bilim ile olan ilgilerinin açık bir kanıtıdır.) * Uygurlar tahta harflerden matbaayı ve pamuktan kağıdı yapmışlardır. * Madencilikte özellikle de demircilikte ileri gitmişlerdir. (Kazakistan’ın başkenti Alma Ata yakınlarında bir kurgandan çıkarılan Altın Adam Heykeli” Türk maden sanatının ne kadar geliştiğini gösterir.) * Eşya ve binalarda HAYVAN USLUBÜ denilen, hayvan figürlerini kullanmışlardır. * HALI Türklerin Dünya medeniyetine bir katkısıdır. ( Altaylarda Pazırık Kurganı’nda bulunan halı dünyanın en eski halısıdır. )
YAZI, DİL VE EDEBİYAT
7 Mar
Türk Dili ve Yazısı Türkçe, Ural-Altay dilleri ailesindendir, Türk yazısının ilk örneğine VIII. yüzyıl başlarından itibaren Orhun Yazıtları’nda rastlanılmaktadır. ( Bu yazıtlarda görülen Türkçe gelişmiş bir dildir.) Türk dili, XIII. yüzyıl boyunca, çeşitli alfabelerle ifade alanı buldu. Bunların en eskisi ve Türklere özgü olanı Göktürk, ikincisi ise Uygur alfabesidir. Bunun dışında Türkler, Soğd, Brahmi, Süryanî, ender olarak Tibet ve Çin alfabelerinden başka, Arap, Kiril ve Latin alfabelerini kullanmışlardır.
Göktürk Yazısı : En eski Türk yazısı olma özelliğini taşır. V. ve IX. yüzyıllar arasında Yenisey mezar taşları ve Orhun Yazıtları’nda görülmektedir. Göktürk yazısına, karakter benzerliği dolayısıyla, eski İskandinav, Germen yazısı (runik) na More >
SOSYAL VE İKTİSADİ HAYAT
7 Mar
Sosyal Hayat Hun ve Göktürklerde sosyal yapı, göçebe hayata dayalıydı. Bu nedenle Türkler çadırlarda (yurt, otağ) yaşarlar ve bu çadır Türk aile birliğinin kutsal bir sembolü sayılırdı Türk devletleri genel olarak iki sosyal birliğe, aile ve ordu’ya dayanmaktaydı. Hun toplumu ordu düzenine göre teşkilatlanıyordu. Bu toplulukta herkes savaşçıydı. Hunların savaş tekniği, göçebe hayatın gerektirdiği özelliklerden doğmuştu. Hun ve Göktürk devletlerinde, bir başkent kurarak oraya yerleşme isteğine karşı çıkılmıştır. Bilge Kağan’ın surlarla çevrili bir şehir inşa etmesi üzerine, Tonyukuk’ tan , Eğer, surla çevrili bir şehirde yerleşir ve bir kere yenilirsen esir olursun” Ordu kelimesi , Hunlar ve Göktürklerde, yer değiştirebilen More >
HUKUK
7 Mar
Türklerde yazılı olmamakla beraber, gelişmiş bir hukuk anlayışı vardı. Bu hukuk kurallarına TÖRE(Türe) denilirdi. Hükümdarın başkanlık ettiği ve siyasi suçlara bakan yüksek mahkemeye YARGU adı verilirdi. YARGANLAR(Yargucu) idaresindeki mahkemeler ise adi suçlara bakarlardı. Hunlar ve Göktürklerde, göçebe hukuku , Uygurlarda yerleşik hukuk anlayışı görülür. Örneğin , işlenen adi suçlarda hapis cezası 10 gündür. Bunun temel nedeni, göçebe yaşam koşullarıdır
